پرشر سوئیچ
پرشر سوئیچ یا کلید فشار یکی از تجهیزات کنترلی مهم در سیستمهای برودتی و صنعتی است که وظیفه اصلی آن پایش میزان فشار در مدار است. این قطعه با تشخیص فشار بیش از حد مجاز یا افت فشار، از آسیب به تجهیزات جلوگیری کرده و سیستم را بهصورت خودکار یا دستی خاموش میکند. پرشر سوئیچ میتواند در مسیر مکش، دهش یا هر دو نصب شود و نقش مهمی در پایداری و ایمنی عملکرد دستگاهها دارد.
پرشر سوئیچ (Pressure Switch) چیست؟ بررسی تخصصی، کاربرد، انواع، و نکات انتخاب
1. پرشر سوئیچ چیست؟
پرشر سوئیچ یا کلید فشار، وسیلهای الکترومکانیکی است که وظیفه آن تشخیص و کنترل فشار سیال (مایع یا گاز) در یک سیستم است. وقتی فشار به مقدار مشخصی برسد، این کلید وضعیت کنتاکتهای داخلی خود را تغییر میدهد و یک فرمان الکتریکی برای قطع یا وصل کردن تجهیزات صادر میکند.
2. کاربردهای پرشر سوئیچ
پرشر سوئیچها در صنایع مختلف مورد استفاده قرار میگیرند:
- صنایع برودتی و تهویه مطبوع
- پمپهای آب شهری و صنعتی
- سیستمهای هیدرولیک و پنوماتیک
- تجهیزات ایمنی در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی
- ماشینآلات صنعتی خودکار
3. انواع پرشر سوئیچ
- پرشر سوئیچ مکانیکی: بر اساس فشار وارده، یک فنر و دیافراگم عمل میکنند تا کنتاکتها باز یا بسته شوند. این مدلها ساده، مقاوم و مقرونبهصرفه هستند.
- پرشر سوئیچ الکترونیکی (دیجیتال): دارای سنسور دقیق، نمایشگر و قابلیت تنظیم دقیق فشار هستند و اغلب برای کاربردهای حساس یا اتوماسیون صنعتی استفاده میشوند.
4. جدول مدلهای پرکاربرد پرشر سوئیچ
| مدل | نوع | محدوده فشار (بار) | ویژگیها |
|---|---|---|---|
| PDD-55 | دیجیتال | 0 تا 55 | نمایشگر دیجیتال، تنظیم دقیق |
| SCH-16 | مکانیکی | 1 تا 16 | مقاوم در برابر خوردگی |
| ZSE30A | دیجیتال | -100 تا 100 | مناسب برای خلا و فشار مثبت |
5. برندهای معروف پرشر سوئیچ
از برندهای معتبر و پرکاربرد در بازار ایران و جهان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- Danfoss (دانفوس)
- WIKA (ویکا)
- Alco (آلکو)
این برندها به دلیل کیفیت بالا، دقت عملکرد و عمر طولانی، در پروژههای مختلف صنعتی استفاده گستردهای دارند.
6. اجزای پرشر سوئیچ
- بدنه مقاوم
- دیافراگم یا پیستون حساس به فشار
- فنر تنظیم فشار عملکرد
- کنتاکت الکتریکی
- کانکشن ورودی فشار
7. نحوه عملکرد پرشر سوئیچ
در هنگام رسیدن فشار به حد تعیینشده، دیافراگم داخلی تغییر مکان میدهد و باعث باز یا بسته شدن مدار الکتریکی میشود. این عملیات منجر به راهاندازی یا توقف دستگاههای متصل مانند پمپ، کمپرسور یا شیر برقی میشود.
8. راهنمای انتخاب پرشر سوئیچ مناسب
برای انتخاب پرشر سوئیچ باید به موارد زیر توجه شود:
- محدوده فشار موردنیاز
- نوع سیال (مایع، گاز، بخار)
- دمای کاری سیستم
- نوع خروجی (NO یا NC)
- شرایط نصب (فضای داخلی، خارجی، ضد انفجار و…)
9. نحوه نصب و تنظیم پرشر سوئیچ
- نصب بهصورت عمودی روی مسیر فشار
- آببندی دقیق محل اتصال برای جلوگیری از نشتی
- تنظیم نقطه عملکرد با پیچ تنظیم یا منوی دیجیتال (در مدلهای الکترونیکی)
- تست و بررسی عملکرد با دستگاه کالیبراتور
10. نگهداری، عیبیابی و تعمیر پرشر سوئیچ
نگهداری:
- تمیزکاری منظم از گرد و غبار و رطوبت
- بررسی کنتاکتها از نظر خوردگی یا سوختگی
- کالیبراسیون سالیانه در محیط صنعتی
عیبیابی:
- بررسی قطع و وصل برق هنگام عملکرد
- بررسی نشتی سیال در ورودی فشار
- تست فشار عملکرد با فشارسنج مرجع
تعمیر:
- در مدلهای ساده، میتوان فنر یا دیافراگم را تعویض کرد
- در صورت خرابی اساسی، پیشنهاد میشود پرشر سوئیچ تعویض شود
11. سازگاری پرشر سوئیچ با سیالات
پرشر سوئیچها میتوانند برای انواع سیالات زیر مورد استفاده قرار گیرند:
- آب
- هوا و گاز فشرده
- بخار
- روغن هیدرولیک
- مبردهای صنعتی (R134a, R404A, R22 و…)
برای هر سیال، جنس بدنه و دیافراگم باید مناسب انتخاب شود.
12. قیمت پرشر سوئیچ
قیمت پرشر سوئیچ بسته به عوامل زیر متفاوت است:
- برند و کشور سازنده
- نوع عملکرد (مکانیکی یا دیجیتال)
- محدوده فشار
- ویژگیهای اضافی مانند ضد انفجار بودن یا مقاوم در برابر رطوبت
پرشر سوئیچهای مکانیکی ساده معمولاً از نظر قیمت اقتصادیتر هستند، در حالی که مدلهای دیجیتال با قابلیت تنظیم و خروجی الکترونیکی، قیمت بالاتری دارند.
13. سوالات متداول پرشر سوئیچ
پرشر سوئیچ با پرشر ترانسمیتر چه تفاوتی دارد؟
پرشر سوئیچ سیگنال قطع و وصل ارسال میکند، در حالی که پرشر ترانسمیتر سیگنال آنالوگ پیوسته برای مانیتورینگ دقیق ارسال میکند.
آیا پرشر سوئیچ نیاز به برق دارد؟
مدلهای مکانیکی فقط هنگام ارسال سیگنال به تجهیزات نیاز به برق دارند، اما مدلهای دیجیتال برای نمایشگر و پردازش نیاز به تغذیه برق دارند.
چند بار در سال نیاز به کالیبراسیون دارد؟
بسته به نوع کاربرد، پیشنهاد میشود سالی یکبار کالیبراسیون انجام شود، بهویژه در کاربردهای حساس یا صنعتی.
