چک ولو (شیر یک طرفه)
چک ولو یا شیر یکطرفه تنها اجازه عبور مبرد در یک جهت را میدهد و در صورت حرکت معکوس سیال بسته میشود. این شیر با جلوگیری از بازگشت مبرد به سیستم، راهکاری ساده و مقرونبهصرفه برای پیشگیری از آسیبهای جدی در سیکل تبرید محسوب میشود.
راهنمای خرید چک ولو (شیر یک طرفه)
1. Check Valve چیست؟
چک ولو یا شیر یکطرفه، یکی از اجزای حیاتی در سیستمهای تبرید و تهویه مطبوع است که جریان مبرد را تنها در یک جهت مجاز میداند و از بازگشت آن جلوگیری میکند. این عملکرد باعث حفاظت از کمپرسور و سایر اجزای حساس سیستم میشود.
2. کاربردهای چک ولو
- جلوگیری از بازگشت مبرد به کمپرسور: در زمان خاموشی سیستم، چک ولو از بازگشت مبرد به کمپرسور جلوگیری میکند و از آسیب به آن ممانعت مینماید.
- حفظ فشار در خطوط تبرید: چک ولو با جلوگیری از بازگشت جریان، به حفظ فشار مناسب در خطوط تبرید کمک میکند.
- افزایش عمر مفید تجهیزات: با جلوگیری از جریان معکوس، چک ولو به کاهش سایش و فرسودگی تجهیزات کمک میکند.
3. انواع چک ولو
- چک ولو لولایی (Swing Check Valve): دارای دیسکی است که با جریان باز و بسته میشود. مناسب برای جریانهای با سرعت بالا.
- چک ولو پیستونی (Piston Check Valve): دارای پیستونی است که با فشار جریان حرکت میکند. مناسب برای سیستمهای با فشار بالا.
- چک ولو توپی (Ball Check Valve): دارای توپ یا گوی است که با جریان حرکت میکند. مناسب برای سیالات با ذرات معلق.
- چک ولو دیافراگمی (Diaphragm Check Valve): دارای دیافراگمی است که با فشار جریان تغییر شکل میدهد. مناسب برای سیالات خورنده.
4. جدول مدلهای مختلف چک ولو کستل
| مدل | نوع اتصال | سایز (اینچ) | فشار کاری (بار) | جنس بدنه |
|---|---|---|---|---|
| 3112/2 | مهرهای | 1/4 | 45 | برنجی |
| 3122/9 | جوشی | 1.1/8 | 34 | برنجی |
| 3130/4 | جوشی | 1/2 | 45 | برنجی |
| 3142/11 | جوشی | 1.3/8 | 45 | برنجی |
5. معرفی برندهای تولیدکننده چک ولو
- کستل (Castel): برند ایتالیایی با محصولات با کیفیت و متنوع در زمینه چک ولوهای تبریدی.
- دانفوس (Danfoss): برند دانمارکی با سابقه طولانی در تولید تجهیزات تبرید و تهویه مطبوع، از جمله چک ولوهای با کیفیت بالا.
6. اجزاء چک ولو
- بدنه: معمولاً از برنج یا فولاد ضد زنگ ساخته میشود.
- دیسک یا پیستون: اجزایی که با جریان سیال حرکت میکنند و مسیر را باز یا بسته میکنند.
- فنر: در برخی مدلها برای بازگرداندن دیسک یا پیستون به موقعیت اولیه استفاده میشود.
7. نحوه عملکرد چک ولو
چک ولو به گونهای طراحی شده است که با فشار جریان سیال در جهت مجاز باز میشود و اجازه عبور میدهد. در صورت بازگشت جریان یا کاهش فشار، دیسک یا پیستون به موقعیت اولیه بازمیگردد و مسیر را مسدود میکند.
8. ویژگیها، مزایا و معایب چک ولو
ویژگیها:
- عملکرد خودکار بدون نیاز به کنترل خارجی.
- طراحی ساده و کمهزینه.
- جلوگیری از آسیب به تجهیزات در صورت بازگشت جریان.
- افزایش عمر مفید سیستم.
معایب:
- امکان گیر کردن دیسک یا پیستون در صورت وجود ذرات معلق در سیال.
9. روش پلاکخوانی / نامگذاری چک ولو
| بخش کد | توضیح | مثال | توضیحات تکمیلی |
|---|---|---|---|
| DF | نوع قطعه | DF = Dryer Filter / Check Valve | مخفف رایج در محصولات ترکیبی مثل فیلتر درایر یا چک ولو |
| 3 یا 1 | نوع اتصال | 3 = جوشی (Solder) 1 = مهرهای (Flare) | نوع اتصال لوله به چک ولو |
| 16 | سایز لوله | 16 = قطر بیرونی لوله به میلیمتر (معادل 5/8 اینچ) | سایزبندی طبق استاندارد میلیمتری یا اینچی |
| /3S | تیپ محصول و نسل | /3S = نسل سوم، طراحی بهینهشده | برخی مدلها ممکن است بهصورت /2S یا بدون پسوند باشند |
نکات تکمیلی در کدخوانی چک ولو:
- وجود حرف B یا T در کد بعضی برندها میتواند نشاندهنده حالت افقی یا عمودی نصب باشد.
- پسوندهای خاص مانند N یا H در برخی برندها (مثلاً دانفوس) نشاندهنده نسخه مخصوص مبردهای خاص یا دمای بالا هستند.
- برندهایی مانند دنفوس (Danfoss) نیز از سیستم مشابهی استفاده میکنند، اما کدگذاری آنها ممکن است متفاوت باشد (مثلاً شروع با CH یا NRV برای چک ولوها).
10. راهنمای انتخاب چک ولو
برای انتخاب چک ولو مناسب، به موارد زیر توجه کنید:
- نوع سیال: مبرد مورد استفاده در سیستم.
- فشار و دمای کاری: حداکثر فشار و دمایی که شیر باید تحمل کند.
- نوع اتصال: مهرهای یا جوشی، بسته به طراحی سیستم.
- سایز: متناسب با قطر لولههای سیستم.
11. روشهای نصب و راهاندازی چک ولو
- جهت نصب: مطابق با فلش روی بدنه شیر، جهت جریان را مشخص کنید.
- موقعیت نصب: در خط مایع، خط مکش یا خط گاز داغ، بسته به طراحی سیستم.
- نصب عمودی یا افقی: بسته به نوع چک ولو و طراحی سیستم، نصب میتواند عمودی یا افقی باشد.
12. گارانتی و خدمات پس از فروش
برندهای معتبر مانند کستل و دانفوس معمولاً محصولات خود را با گارانتی و خدمات پس از فروش ارائه میدهند. برای اطلاعات دقیقتر، به نمایندگیهای رسمی این برندها مراجعه کنید.پرومارت گارنتی اصالت محصولات را ارائه میدهد.
13. نمایندگی چک ولو در ایران
شرکت پرومارت به عنوان توزیعکننده رسمی برندهای معتبر مانند کستل و دانفوس در ایران فعالیت میکند و محصولات اصلی این برندها را با گارانتی معتبر عرضه مینماید.
14. قیمت چک ولو
قیمت چک ولو (شیر یکطرفه) بسته به عواملی مانند برند سازنده، سایز، نوع اتصال (جوشی یا مهرهای)، تیپ محصول و جنس بدنه میتواند متغیر باشد. برندهایی مانند کستل (Castel) و دنفوس (Danfoss) بهدلیل کیفیت ساخت بالا و طول عمر بیشتر، معمولاً در رده محصولات حرفهای و قابلاعتماد قرار میگیرند و از قیمت بالاتری نسبت به نمونههای متفرقه برخوردارند.
با توجه به تنوع مدلها و نوسانات بازار، بهتر است پیش از خرید، از مشاوره تخصصی استفاده کرده و محصولی متناسب با نیاز سیستم تبرید یا تهویه خود انتخاب کنید.
اگر بهدنبال خرید چک ولو اصل، با مشخصات دقیق فنی، ضمانت اصالت کالا و مشاوره فنی مطمئن هستید، فروشگاههایی مانند پرومارت گزینهای مناسب برای انتخابی حرفهای و بااطمینان بهشمار میآیند.
15. روشهای عیبیابی، نگهداری و تعمیر چک ولو
- بررسی عملکرد شیر: اطمینان از باز و بسته شدن صحیح شیر در شرایط کاری.
- تمیزکاری منظم: حذف ذرات معلق و آلودگیها از داخل شیر.
- تعویض قطعات فرسوده: در صورت نیاز، قطعات داخلی شیر را تعویض کنید.
16. سوالات متداول
سوال: آیا میتوان چک ولو را در هر موقعیتی نصب کرد؟
پاسخ: بسته به نوع چک ولو، نصب میتواند عمودی یا افقی باشد. مهم است که جهت جریان مطابق با فلش روی بدنه شیر باشد.
سوال: چه زمانی باید چک ولو را تعویض کرد؟
پاسخ: در صورت مشاهده نشتی، عملکرد نامناسب یا خرابی قطعات داخلی، باید چک ولو را تعویض کرد.
