راهنمای خرید و قیمت گاز 141B ایسکون
معرفی گاز R141B ایسکون
نام شیمیایی: 1,1-دیکلو-1-فلوئورواتان (1,1-dichloro-1-fluoroethane)
فرمول شیمیایی: C₂H₃Cl₂F (یا به شکل CH₃CCl₂F)
وزن مولکولی: تقریباً ۱۱۶.۹۵ گرم بر مول
نوع مبرد: هیدروفلروکربن (HFC)
خواص فیزیکی گاز R141B ایسکون
| ویژگی | مقدار تقریبی / توضیح |
|---|---|
| نقطه جوش | حدود 32.0 °C (در فشار اتمسفر) |
| دمای انجماد (ذوب) | تقریباً –103.5 °C (مقادیر مختلف کمی متفاوت گزارش شده) |
| دمای بحرانی | حدود 204.2–204.5 °C |
| فشار بحرانی | حدود 4.25 MPa (یا معادل آن در بعضی منابع) |
| چگالی مایع | در دمای 30 °C، چگالی مایع حدود 1221 kg/m³ (بسته به منبع) |
| پتانسیل تخریب اوزون (ODP) | مقداری در حدود 0.086 تا ~0.11 در منابع مختلف گزارش شده است. |
| پتانسیل گرمایش جهانی (GWP) | بین 700 تا ~725 (بسته به منبع) |
مزایا و کاربردهای گاز R141B ایسکون
مزایا:
بهعنوان جایگزینی موقتی برای برخی مبردهای قدیمیتر مثل R11 استفاده شده است، به خصوص در صنعت فوم (عامل “blowing agent”).
غیرقابل اشتعال (در برخی منبعها گزارش شده غیرقابل اشتعال) در شرایط معمولی.
خواص ترمودینامیکی نسبتاً مناسب برای بعضی کاربردها (گرچه محدودیتهایی دارد) — برخی تحقیقات در سیستمهای سیکل تبرید / رتوربینی از آن استفاده کردهاند.
کاربردها:
صنعت فوم: به عنوان عامل “پفزا” (blowing agent) در تولید فوم پلییورتان استفاده میشود.
حلال صنعتی / پاککننده: در برخی فرآیندهای شستوشوی قطعات الکترونیکی یا فلزی کاربرد دارد.
مبرد (به مقدار محدود): در برخی سیستمهای تبرید قدیمی یا خاص ممکن است استفاده شود، ولی به دلیل مسائل زیستمحیطی و مقررات، کاربرد آن محدودتر شده است.
معایب، نقاط ضعف گاز R141B ایسکون
تخریب لایه اوزون (ODP غیر صفر)
چون R141B یک HCFC است، ODP آن صفر نیست. برخی منابع عدد ~0.086 را گزارش کردهاند، بعضی تا ~0.11.گرمایش جهانی (GWP)
مقدار GWP آن در حدود 700–725 است که به معنی تأثیر قابل توجه بر گرمایش جهانی است (اگرچه خیلی پایینتر از برخی HFCهای “قدرتمندتر” است، ولی هنوز “سبز” بهمعنای کمترین GWP نیست).مقررات زیستمحیطی
به دلیل پتانسیل تخریب اوزون، HCFCها مانند R141B تحت پروتکل مونترال محدود شدهاند و استفاده از آن در بسیاری از کشورها محدود یا ممنوع شده است.ایمنی و دسترسی
اگرچه غیرقابل اشتعال در برخی شرایط گزارش شده است، اما برخی منابع خطراتی را برای تجزیه آن تحت دمای بالا یا شرایط ناپایدار شیمیایی اشاره کردهاند (مثلاً تولید گازهای سمی در دماهای بالا).کاربرد محدود به سیستمهای قدیمیتر یا خاص
بهدلیل محدودیت زیستمحیطی بسیاری از سیستمهای مدرن به سمت مبردهای جدیدتر (HFO، HFC کمGWP یا مبردهای طبیعی) رفتهاند.
ایمنی و نکات عملیاتی
هنگام استفاده یا شارژ R141B، باید از تجهیزات مناسب استفاده شود؛ زیرا فشار بحرانی آن نسبتاً بالا است و ممکن است خطرات وجود داشته باشد.
در صورت کار با گاز باید تهویه کافی وجود داشته باشد، مخصوصاً هنگام شستوشوی سیکل تبرید با R141B.
در نگهداری کپسول گاز باید شرایط دمایی کنترل شده باشد.
استفاده از آن در کشورهایی که مقررات زیستمحیطی سختتری دارند، ممکن است محدود شده باشد؛ بنابراین بررسی قوانین محلی (یا مجوزها) قبل از خرید یا استفاده ضروری است.
در پایان زندگی مفید (بازیافت / دفع) باید به مقررات مبردها توجه شود، چون این گاز HCFC بوده و اثرات زیستمحیطی دارد.
جمعبندی
مزایا:
عملکرد فیزیکی و ترمودینامیکی قابل قبول برای برخی کاربردهای صنعتی
گزینهای برای شستوشوی سیکل تبرید یا بهعنوان حلال
در گذشته بهعنوان جایگزین موقتی برای برخی مبردهای قدیمیتر استفاده شده
معایب:
ODP غیر صفر → تأثیر بر لایه اوزون
GWP نسبتاً بالا (اگرچه نه به شدت برخی HFCهای جدید)
محدودیتهای قانونی و زیستمحیطی برای استفاده گسترده
ایمنی با احتیاط (ممکن است در شرایط خاص نگرانیهایی وجود داشته باشد)
